Dr. İbrahim Çerçi
Longevity, süresinin uzunluğunu ifade etmekle birlikte güncel tıpta sağlıklı, işlevsel ve bağımsız geçirilen yılların artırılması hedefiyle birlikte ele alınmaktadır. Bu anlatısal derleme, longevity kavramının gerontoloji, geriatri ve gerobilimle ilişkisini açıklamayı; yaşam süresi, hastalıkların başlangıcı, fiziksel ve zihinsel işlevler ile bağımsızlık açısından kullanılabilecek değerlendirme ölçütlerini tartışmayı amaçlamaktadır. Makalede çağdaş biyomedikal değerlendirme ile geleneksel akupunktur örüntüleri, kavramsal farklılıkları korunarak birlikte incelenmektedir. Akupunktur ve moksibüsyon araştırmalarındaki dokuz mekanizma alanı; oksidatif stres, bağışıklık, nöroendokrin işlev, otofaji, yaşlanmayla ilişkili gen ekspresyonu, sirtuinler, telomer biyolojisi, epigenetik ve demir metabolizması üzerinden değerlendirilmektedir. Yaşlı bireylerde görülebilen on dört örüntü grubu, karma örüntüler, örnek nokta seçenekleri ve bunların geleneksel gerekçeleri açıklanmaktadır. Deneysel mekanizma bulgularının önemli bölümü hayvan modellerinden elde edilmiştir; bunlar insanda yaşam süresinin uzadığını veya biyolojik yaşın gerilediğini göstermemektedir. Geleneksel örüntüler de moleküler mekanizmaların doğrudan karşılığı olarak kullanılamaz. Akupunkturun sağlıklı yaşlanmaya olası katkısı, belirli klinik durumlarda ağrı, uyku, hareketlilik ve günlük işlev gibi ölçülebilir sonuçlar üzerinden araştırılmalıdır. Uzun yaşam hedefinin değerlendirilmesinde nicel ölçümler kadar kişinin tercihleri, yaşam kalitesi, erişim eşitliği ve tıbbın amaçları da dikkate alınmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Uzun ömürlülük, sağlıklı yaşlanma, akupunktur, moksibüsyon, gerobilim, işlevsel bağımsızlık.
İstanbul Akupunktur Dergisi Kasım 2026 Sayısı
İmtiyaz Sahibi: Dr. İbrahim Çerçi: www.dribrahimcerci.com
Akupunktur Seminerleri: www.duraakupunktur.com